5. Cultuur, Sport en Onderwijs

Inhoud

5. Cultuur, Sport en Onderwijs

WAT IS ONZE UITDAGING?

We hebben een goed voorzieningenniveau in Horst aan de Maas. Er zijn veel actieve inwoners, verenigingen en clubs. De voorzieningen zijn bereikbaar in alle dorpen. Die leefbaarheid maakt dat het hier prettig wonen is. Kenmerkend voor onze gemeente zijn de vele kernen en dorpen. Het in stand houden van alle voorzieningen op een kwalitatief hoogwaardig niveau in alle 16 kernen is een uitdaging. We hebben kwalitatief goede en betaalbare accommodaties die bijdragen aan de leefbaarheid in de kernen. Het maken van keuzes en prioriteren, wordt daarbij steeds belangrijker. We gaan de komende periode investeren in die accommodaties waar de nood het hoogst is. Bovendien kijken we naar de mogelijkheden en het maatschappelijk effect van de accommodaties binnen het dorp of de buurt.

Samen met het onderwijs komen we tot een definitief Integraal Huisvestingsplan, waarin de toekomstige investeringen zijn opgenomen. De eerste prioriteiten liggen bij OBS Weisterbeek in Horst en in Sevenum.
We ondersteunen onze kinderopvang en onderwijspartners in het realiseren van thuisnabije passende opvang en passend onderwijs voor alle kinderen en jongeren. Insteek daarbij is een doorgaande ontwikkeling en leerlijnen van peuter tot jongvolwassenen. Inclusief de extra ondersteuning voor die jeugdigen die dat nodig hebben.
Wij zien kinderopvang en onderwijs als veilige plek met professionals die vroegtijdig problemen bij kinderen en gezinnen herkennen en daarop acteren en ondersteunen Door deze preventieve inzet van kinderopvang en onderwijs kan de inzet van dure jeugdhulp later vaak worden beperkt”.

Onze bijdragen of subsidies aan kunst en cultuur, sport, verenigingen, maatschappelijke instellingen en accommodaties zijn geen doel op zich. Het huidige subsidiekader is daarom niet meer passend. Het doel is (meer)waarde aan de samenleving toe te voegen. De organisaties en inwoners die hieraan bijdragen, zijn daarvoor essentieel. Dat is de kracht van Horst aan de Maas. Dat hebben we in de afgelopen jaren bij veel inwonersinitiatieven gezien. En dit koesteren we als gemeente. In tijden van financiële tegenwind is dat niet altijd makkelijk. Maar we erkennen deze realiteit, waarbij van iedereen een bijdrage wordt gevraagd. Tegelijkertijd kijken we ook naar de toekomst. Het is van belang deze periode samen door te komen en af en toe een stapje terug te zetten, zonder af te breken wat we hebben opgebouwd. Om hiervoor te zorgen, voeren we het eerlijke gesprek met de raad en inwoners over de effecten van maatregelen. Tegelijkertijd laten we niet los wat we belangrijk vinden. En dat is het faciliteren en stimuleren van onze inwoners(initiatieven) en verenigingen. Dit doen we niet sectoraal maar we sluiten aan bij de omgeving en behoefte van de inwoners. Het nieuwe subsidiekader moet hierbij aansluiten, herverdeling van middelen tussen verenigingen en dorpen is daarbij onontkoombaar.

Onder dit programma vallen de volgende beleidsvelden:

5.1 Kunst en cultuur
5.2 Sport
5.3 Afslag 10 & zwembad
5.4 Onderwijs
5.5 Accommodaties
5.6 Subsidies

5.1 Kunst en cultuur

Kaders

Wat willen we bereiken?

Horst aan de Maas heeft een laagdrempelig cultuuraanbod dat bijdraagt aan de sociale samenhang van inwoners en past binnen een gezonde leefstijl van inwoners.

We zijn in gesprek met partners en inwoners uit het culturele veld om uitvoering te geven aan het cultuurbeleid. In 2021 gaat er extra aandacht naar het uitvoeren van de bibliotheekvisie het inrichten van 't Gasthoês (cultuur inhoudelijke samenwerking).

5.2 Sport

Kaders

Wat willen we bereiken?

Horst aan de Maas heeft een toegankelijk sportaanbod dat bijdraagt aan de sociale samenhang van inwoners en past binnen een gezonde leefstijl van inwoners.

Het programma Sport aan de Maas en ons lokale Sportakkoord worden uitgevoerd. We vinden verbindingen tussen verenigingen belangrijk. Inwoners bouwen er hun sociale netwerk. Hierin werken we samen met partners uit o.a. het onderwijs, de zorgsector en met sportverenigingen. De GGD monitor geeft nu aan dat 20% van de jeugd in Horst aan de Maas voldoet aan de landelijke beweegrichtlijn, dagelijks een uur matig intensief bewegen. Ons streven is dat dit in 2022 25% bedraagt. Voor volwassen geldt een norm van 2,5 uur per week matig intensief bewegen. Waar de GGD nu aangeeft dat 64,6% van de volwassenen in Horst aan de Maas aan deze richtlijn voldoet, gaan we in 2022 voor 70%. Van onze inwoners is in 2022 33% lid van een sportvereniging.

5.3 Afslag 10 & zwembad

Kaders

Wat willen we bereiken?

We realiseren een omgeving waarin sport gecombineerd wordt met brede maatschappelijke, recreatieve en economische functies en die toegankelijk is voor iedereen.

In februari 2018 besloten een nieuw zwembad te overwegen indien de zwemvoorziening een duidelijke verbetering ten opzichte van de huidige situatie betreft en passend is binnen de visie Afslag10. De visie op Afslag10 is inmiddels gereed en door uw raad vastgesteld. Daarmee hebben we een afwegingskader voor de diverse ontwikkelingen in dit gebied. De nieuwbouw van het zwembad en  Sporthal de Berkel zijn hierin opgenomen.

Inmiddels is de nieuwbouw van het zwembad en de ernaast gelegen sporthal ook opgenomen in de investeringslijst 2019-2026. Op dit moment vindt onderzoek plaats naar geschikte locaties in het gebied Afslag10 voor beide voorzieningen met daarbij een financiële doorrekening van mogelijke varianten. Naast een kwalitatief goede en duurzame zwemvoorziening is de ruimtelijke inpassing met een adequate ontsluiting een belangrijke afwegingsfactor voor de uiteindelijke keuze.

5.4 Onderwijs

Kaders

Wat willen we bereiken?

Er zijn adequate basisvoorzieningen waar inwoners hun talent kunnen ontwikkelen. Deze voorzieningen zijn ook op lange termijn beschikbaar.

Basisvoorzieningen zijn voorzieningen waar iedereen gebruik van kan maken en waar inwoners zich kunnen ontwikkelen. Onderwijs is een belangrijke basisvoorziening, Onderwijs is in Horst aan de Maas in het algemeen goed in orde. Alle kinderen kunnen passend onderwijs volgen in onze gemeente of in de buurgemeenten. De basisscholen en VO-scholen zorgen samen voor doorgaande onderwijslijnen. Het onderwijs is primair gericht op het behalen van een startkwalificatie door alle jongeren.  Waar dat niet goed dreigt te gaan werken de gemeenten regionaal met de scholen samen om voortijdig schoolverlaten te voorkomen of beperken.

Om de ontwikkeling van alle kinderen te stimuleren is er overleg met onderwijs en kinderopvanginstellingen om vroegtijdig achterstanden bij kinderen te herkennen en aan te pakken. Bijvoorbeeld extra ondersteuning op taal, sociaal emotioneel of cognitieve ontwikkeling. De programma's van de school en ander aanbod worden daarom op elkaar afgestemd. 

5.5 Accommodaties

Kaders

Wat willen we bereiken?

We hebben kwalitatief goede en betaalbare accommodaties die bijdragen aan de leefbaarheid in de kernen.

Onze dorpen hebben de afgelopen jaren hun eigen blauwdruk opgesteld, gericht op verdere samenwerking tussen verenigingen en een kwaliteitsverbetering van het voorzieningenpakket in de dorpen. In elk dorp zien we positieve ontwikkelingen die hieraan bijdragen, waarbij het tempo per dorp verschilt. Daar waar nodig bieden we als gemeente ondersteuning. De subsidieregelingen “groot onderhoud” en “verduurzaming maatschappelijke accommodaties” dragen ook bij aan het gezamenlijke doel en worden steeds meer benut. Voor onze eigen accommodaties zijn we daarnaast via het Meerjarig Onderhoudsprogramma en het Meerjarig Investeringsprogramma volop aan de slag met verdere verduurzaming.

De zoektocht naar een gezamenlijke locatie voor het nieuwe sportpark SAAM (America - Meterik), die voldoet aan de eisen en bij alle partijen op draagvlak kan rekenen, is nog in volle gang.

Er is gestart met de voorbereidingen voor de grootschalige renovatie van het Gasthoes. Onlangs zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor onder andere een verdere verduurzaming. Daarnaast zijn we bezig met het organisatiemodel en exploitatieopzet van het nieuwe Gasthoes en maken we in samenspraak met betrokkenen een ontwerp voor de inrichting van de openbare ruimte, passend binnen de financiële kaders.

In dorpsoverstijgende projecten zoals het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs en de visie op onze binnensportaccommodaties hebben we zelf de regie genomen. In samenspraak met onze partners en de raad is vorig jaar gestart met de uitwerking van beide trajecten. Ook hier gericht op een kwaliteitsverbetering en samenwerking/clustering.

5.6 Subsidies

Kaders

Wat willen we bereiken?

Horst aan de Maas is een krachtige gemeenschap waarin onze inwoners zelfredzaam zijn en meebouwen aan de huidige én de toekomstige vitale gemeenschap.

Het subsidiekader wordt in 2021 herzien.  Het huidige kader is daarom met 1 jaar verlengd. 

Beleidsindicatoren

 

Beleidsindicatoren programma 5 2017 2018 2019 2020 2021
Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen 6,0 1,8 N.n.b N.n.b N.n.b
Relatief verzuim per 1.000 leerlingen 9,0 13,0 N.n.b N.n.b N.n.b
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers),  % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs 1% 1,2% N.n.b N.n.b N.n.b
Niet-sporters (wordt eens per 4 jaar gemeten) 2016 = 46,3% N.n.b N.n.b N.n.b

 

Wat gaat dat kosten?

Bedragen x €1.000
Exploitatie 2019 werkelijk 2020 begroot na wijziging 2021 begroot 2022 begroot 2023 begroot 2024 begroot
Lasten -8.027 -9.169 -9.230 -9.868 -9.691 -9.812
Baten 1.721 1.634 1.407 1.379 1.376 1.506
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -6.306 -7.535 -7.823 -8.489 -8.315 -8.306
Onttrekkingen 195 216 142 142 142 142
Stortingen -550 -193 0 0 0 -145
Mutaties reserves -355 23 142 142 142 -3

Aanvullende financiële informatie

Onderstaande tabel geeft het verloop van de begroting sinds de vastgestelde meerjarenbegroting 2020-2023 weer.

 

2021
raming

2022
raming

2023
raming

2024
raming

Lasten inclusief mutatie reserves

 

 

 

 

Meerjarenbegroting 2020-2023

-9.330

-9.784

-10.396

-10.395

Raadsbesluiten t/m 13 juli

-180

-90

-115

94

 

 

 

 

 

Lasten - Actuele begroting

-9.510

-9.874

-10.511

-10.300

Autonome ontwikkelingen

-45

-8

157

-62

Gemeentefonds

0

-30

0

0

Nieuw beleid

139

8 8

-207

Ombuigingen begroting 2021

248

262

890

769

Overige technische mutaties

-241

-241

-241

-241

Rente, afschrijving en financiering

286

176

167

230

Diverse kleine mutaties < € 50.000

1

1

1

1

Loon- en prijscompensatie

-163

-163

-163

-147

Totaal lasten Meerjarenbegroting 2021-2024

-9.231

-9.869

-9.691

-9.956

 

2021
raming

2022
raming

2023
raming

2024
raming

Baten inclusief mutatie reserves

 

 

 

 

Meerjarenbegroting 2020-2023

1.441

1.440

1.412

1.412

Raadsbesluiten t/m 13 juli

165

161

185

120

 

 

 

 

 

Baten - Actuele begroting

1.606

1.601

1.597

1.532

Nieuw beleid

-20

-19

-18

-17

Ombuigingen begroting 2021

0

0

0

130

Rente, afschrijving en financiering

-10

-10

-9

-10

Loon- en prijscompensatie

-28

-52

-52

14

Totaal baten Meerjarenbegroting 2021-2024

1.548

1.521

1.518

1.648

Cultuur, sport en onderwijs

-7.683

-8.348

-8.173

-8.308

Onderstaande tabel bevat de toelichting op de financiële mutaties uit deze meerjarenbegroting.

Autonome ontwikkelingen

2021
raming 

2022
raming 

2023
raming 

 2024
raming

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2020-2035

 

Lasten

22

59

224

6

 

Baten

0

0

0

0

De planning van het IHP onderwijs in de investeringsambitielijst wordt aangepast. In 2020 wordt een voorbereidingskrediet van € 100.000 opgenomen voor basisschool de Weisterbeek met een dekking uit het totaal krediet IHP in de investeringsambitielijst. Daarnaast wordt in 2021 een voorbereidingskrediet van € 100.000 opgenomen voor de verdere uitwerking van het IHP voor Sevenum.
Kostenstijging leerlingenvervoer en gymvervoer

 

Lasten

-67

-67

-67

-67

 

Baten

0

0

0

0

De aanbesteding van het leerlingenvervoer is inmiddels afgerond. Het financiële resultaat daarvan betekent een stijging van de kosten met € 60.000 structureel. Het totale budget voor leerlingenvervoer wordt daarmee verhoogd naar ca. € 935.000. De kostenverhoging voor gymvervoer wordt veroorzaakt doordat er een uitbreiding is van het aantal vervoersbewegingen omdat de gymlessen meer verspreidt over de week zijn in plaats van op 1 dag. Elke school heeft namelijk recht op een aantal klokuren gymonderwijs. De scholen in Tienray, Swolgen en Griendtsveen maken gebruik van het gymvervoer naar de sporthal in Meerlo en America.

 

Gemeentefonds

 2021
raming

2022
raming 

2023
raming 

 2024
raming

Verlenging regeling Sportakkoord

 

Lasten

0

-30

0

0

 

Baten

0

0

0

0

De landelijke regeling Sportakkoord is met een jaar verlengd tot en met 2022. Dit betekent dat we ook voor 2022 een uitkering aan kunnen vragen bij het ministerie van VWS voor de uitvoering van het Sportakkoord.

Nieuw beleid

2021
raming

2022
raming

2023
raming

2024
raming

Ambitie kadernota 2021 - OBS Weisterbeek

 

Lasten

0

0

0

-215

 

Baten

0

0

0

0

De aanvullende investering van € 6,5 miljoen is noodzakelijk om nieuwbouw van OBS Weisterbeek te kunnen realiseren op een andere locatie. De investering is aanvullend op de investering van € 3 miljoen die in het investeringskader  is opgenomen.
Sporthal HAM

 

Lasten

0

-185

-185

-185

 

Baten

32

0

0

0

Om een nieuwe sporthal te realiseren voor het cluster Hegelsom, America, Meterik en Griendtsveen is een aanvullende investering nodig. De jaarlijkse lasten van de tot op heden bekende aanvullende investering bedragen € 60.000.
Vrijval reserve kapitaallasten

 

Lasten

193

193

193

193

 

Baten

-20

-19

-18

-17

De reserve voor kapitaallasten kan gedeeltelijk vrijvallen omdat het rentepercentage de afgelopen jaren fors is gedaald. De stortingen van investeringen (incl. rente) zijn niet gewijzigd, waardoor er meer in de reserve zit dan nodig is om de afschrijvingslasten te dekken. Daarnaast ontstaat er een jaarlijks voordeel omdat er geen rentelasten meer aan de reserve worden toegerekend. Dit voordeel is in verschillende programma’s zichtbaar.

Ombuigingen begroting 2021

2021
raming

2022
raming

2023
raming

2024
raming

Investering in buitensportaccommodatie America en Meterik uitstellen tot min. 2024

 

Lasten

-2

230

227

213

 

Baten

0

0

0

0

Voor de nieuwe buitensportaccommodatie America en Meterik (investering € 3,6 miljoen) waren circa € 224.000 aan kapitaallasten in de begroting gereserveerd. Mocht dit niet doorgaan, dan zijn uiteindelijk extra investeringen in de oude accommodaties nodig (kapitaallasten € 40.000). In afwachting van een definitief besluit over SAAM en het al of niet blijven bestaan van de huidige sportparken nemen we deze kapitaallasten nog niet in de begroting op.

Investering juniorcollege schrappen

 

Lasten

0

20

20

19

 

Baten

0

0

0

0

Dit betreft het schrappen van de Investering van € 400.000 in 2021.
Kostendekkendheid sportaccommodaties verhogen

 

Lasten

0

0

0

0

 

Baten

0

0

0

130

De huidige kostendekkendheid van de sportaccommodaties (inclusief zwembad De Berkel) is circa 25%. Dat zijn de huurinkomsten t.o.v. kapitaals- en onderhoudskosten. Een verhoging van de tarieven voor gebruikers / zwemmers met 20% betekent jaarlijks circa € 130.000 aan extra inkomsten. Mogelijk veroorzaakt dat maatschappelijke weerstand . Een prijsverhoging kan worden onderbouwd met het feit dat sportbeoefening buiten gemeentelijke accommodaties (zoals fitness, hardlopen, wielrennen) geen 'subsidie in natura' ontvangt.
Opknappen sporthal de Berkel in plaats van nieuwbouw in Afslag 10

 

Lasten

0

-55

146

145

 

Baten

0

0

0

0

In de investeringsambitielijst is voor nieuwbouw van sporthal de Berkel een investeringsbedrag van € 5 miljoen (kapitaallasten € 200.000 vanaf 2023) opgenomen. De financiële situatie van de gemeente vraagt om een verantwoorde keuze waardoor gekozen is voor het opknappen van sporthal (en zwembad) de Berkel. Het opknappen vraagt een investeringsbedrag van € 817.000. De bijbehorende kapitaallasten bedragen in het eerste jaar (2022) € 90.000. De dekking van de kapitaallasten kan plaatsvinden binnen de vrijval van de posten voor de nieuwbouw van de sporthal in de begroting zijn opgenomen (€ 235.000). Het structureel voordeel bedraagt € 147.000.
Opknappen zwembad de Berkel in plaats van nieuwbouw in Afslag 10

 

Lasten

200

17

397

293

 

Baten

0

0

0

0

In de investeringsambitielijst is voor nieuwbouw van het zwembad het investeringsbedrag € 12 miljoen. De nieuwbouw kan niet plaatsvinden binnen het geraamde bedrag zonder in te boeten op de uitgangspunten (waaronder een 25 meterbad en doelgroepenbad). De financiële situatie van de gemeente vraagt om een verantwoorde keuze waardoor gekozen is voor het opknappen van zwembad (en sporthal) de Berkel. Het opknappen vraagt een investeringsbedrag van € 1.662.000. De bijbehorende kapitaallasten bedragen in het eerste jaar (2022) € 183.000. De dekking van de kapitaallasten kan plaatsvinden binnen de posten (kapitaallasten € 480.000 vanaf 2023 en incidentele frictiekosten van € 500.000) die voor de nieuwbouw van het zwembad in de begroting zijn opgenomen. Het structureel voordeel bedraagt € 297.000. Van de frictiekosten valt ruim € 300.000 vrij ten gunste van het begrotingssaldo.
Verlagen budget sport

 

Lasten

0

0

50

50

 

Baten

0

0

0

0

Het gemeentelijke budget voor sportconsulenten bedraagt ca. € 150.000. Dit leidt via matching met rijksmiddelen tot een totaalbudget van ca. € 350.000. Verlaging van het gemeentelijk budget leidt tot lagere matchingsgelden. In dat geval is er minder ondersteuning mogelijk van de sportconsulenten aan inwoners en verenigingen. Ook de kansen voor inzet van de sportconsulenten voor preventie in het sociaal domein worden daardoor minder. Daarnaast is er een risico van cumulatie met andere keuzes.
Verlagen subsidie peuterspeelzalen

 

Lasten

50

50

50

50

 

Baten

0

0

0

0

Peuterspeelzalen en voorschoolse educatie krijgen een subsidie van € 360.000 om de kansengelijkheid van kinderen bij de entree tot het basisonderwijs te vergroten. Dat is een wettelijke taak. Het is echter niet verplicht om een dergelijke voorziening in alle dorpen aan te bieden. Dat gebeurt nu wel. Het is wettelijk mogelijk het budget beperkt te verlagen. Dit heeft mogelijk tot gevolg dat jonge kinderen uit de kleinste kernen alleen nog in een naburig dorp terecht kunnen. Dit heeft mogelijk op langere termijn gevolgen voor het voortbestaan van basisscholen in de kleinste kernen.

Meerjarige investeringen op basis van al genomen besluiten, die vanaf 2021 starten

  Bruto
investering
Bijdragen
derden
Netto
investering
2021 2022 2023 2024
Frisse scholen fase 3 601   601 601      

Investeringen die nog goedgekeurd moeten worden door de raad bij de vaststelling van de MJB 2021-2024

  Bruto
investering
Bijdragen
derden
Netto
investering
2021 2022 2023 2024
IHP Sevenum voorbereidingskrediet 100   100 100      
Voormalige basisschool en gymzaal Meterik 100 100 0 0      

Investeringen vanuit het Collegeprogramma 2019-2026, die als stelpost opgenomen zijn in de MJB 2021-2024

  Bruto
investering
Bijdragen
derden
Netto
investering
2021 2022 2023 2024
Opknappen zwembad de Berkel 1.662   1.662 1.662      
Opknappen sporthal de Berkel 817   817 817      
Investeringen Afslag 10 6.250   6.250       6.250
Sporthal HAM 5.000   5.000 5.000      
IHP Basisschool Weisterbeek Horst (incl. voorbereiding) 3.000   3.000     3.000  
IHP Basisschool Doolgaard Horst 1.000   1.000     1.000  
IHP Basisschool Sevenum 5.000   5.000       5.000
Investeringen MIP 5.854   5.854 1.736 1.728 994 1.396

 

Nieuwe investeringen/ambities die, conform Kadernota, als stelpost opgenomen zijn in de MJB 2021-2024 en nog goedgekeurd moeten worden door de raad

  Bruto
investering
Bijdragen
derden
Netto
investering
2021 2022 2023 2024
Nieuwbouw basisschool Weisterbeek-extra investering 6.500   6.500     6.500  
Aanvullende krediet sporthal HAM (incl. air dome) 2.390   2.390 2.390      

Publicatiedatum: 17-11-2020

Inhoud